Jakas reklama 

 

Ten artykuł dotyczy polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Zobacz też: trybunały konstytucyjne innych państw.


Herb RP
Ten artykuł jest częścią serii
Polityka III RP
Prawo
Konstytucja
Polskie prawo
Władza wykonawcza
Prezydent Lech Kaczyński
Prezes Rady Ministrów Donald Tusk
Rada Ministrów
Władza ustawodawcza
Sejm
Senat
Zgromadzenie Narodowe
Władza sądownicza
Sąd Najwyższy
Trybunał Konstytucyjny
Trybunał Stanu
Naczelny Sąd Administracyjny
Samorząd terytorialny
Samorząd w Polsce
Samorząd gminny
Samorząd powiatowy
Samorząd województwa
Kluby parlamentarne
PO PiS Lewica PSL
Wybory
Wybory w Polsce (od 1989):

prezydenckie:
1990 1995 2000 2005
parlamentarne:
1989 1991 1993 1997 2001 2005 2007
samorządowe:
1990 1994 1998 2002 2006
europejskie:
2004
Referenda ogólnokrajowe (od 1989):
1996 1997 2003

Trybunał Konstytucyjny – organ sądownictwa konstytucyjnego w Polsce, znany także w ustrojach innych państw. Jego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej lub podustawowej) z normami prawnymi wyższego rzędu, przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi (tzw. "sąd nad prawem").

Spis treści

edytuj Historia

W Polsce Trybunał Konstytucyjny ustanowiono ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 83), a powołano do życia - po trzech latach ostrych sporów - ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 98 z późn. zm.). Działalność orzeczniczą rozpoczął w 1986 roku.

Budynek Trybunału Konstytucyjnego

Pozycja i kompetencje Trybunału były ograniczone. Orzeczenia o niekonstytucyjności ustaw nie były ostateczne i mogły zostać odrzucone uchwałą Sejmu podjętą większością 2/3 głosów (w praktyce zdarzało się, że nie poddawano tych orzeczeń pod głosowanie, co wprowadzało sui generis stan zawieszenia), a uchwały w sprawie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw mogła podejmować tylko Rada Państwa.

Pomimo wspomnianych ograniczeń Trybunałowi udało się wypracować niezależność oraz rozwinąć samodzielne i interesujące orzecznictwo (m.in. klauzule demokratycznego państwa prawnego, równości wobec prawa, niedziałania prawa wstecz).

Po przemianach politycznych 1989 roku pozycja Trybunału Konstytucyjnego uległa wzmocnieniu: uzyskał on prawo (po zniesionej Radzie Państwa) do ustalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw. Niemniej jednak utrzymano możliwość odrzucania przez Sejm większością 2/3 głosów orzeczeń o niekonstytucyjności ustaw (w przeciwieństwie do lat osiemdziesiątych uzyskanie takiej większości w następnej dekadzie nie było jednak proste). Do czasu uchwalenia nowej ustawy zasadniczej w 1997 roku, Trybunał musiał dostosować dawne przepisy konstytucyjne do nowych realiów ustrojowych, politycznych i społecznych.

20 października 1993 roku Trybunał podjął uchwałę w sprawie wykładni art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym, sygn. akt W 6/93 (Dz. U. z 1993 r. Nr 105, poz. 481), w której stwierdził, iż:

Rozwiązania wzmacniające pozycję Trybunału wprowadziła Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.).

edytuj Pozycja ustrojowa

Trybunał Konstytucyjny jest odrębnym od sądów, samodzielnym organem konstytucyjnym państwa. Składa się z 15 sędziów, wybieranych przez Sejm na indywidualną 9-letnią kadencję. Sędzią Trybunału może zostać osoba posiadająca kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sędziego Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. warunek co najmniej 10-letniego stażu pracy na stanowisku sędziego lub prokuratora albo wykonywania przez co najmniej 10 lat zawodu adwokata, radcy prawnego lub notariusza). Niezależność Trybunału zapewnia przede wszystkim zakaz wybierania sędziego na kolejną kadencję oraz nieusuwalność ze stanowiska w trakcie kadencji. Prezesa i Wiceprezesa Trybunału mianuje Prezydent RP spośród dwóch kandydatów przedstawionych na każde z tych stanowisk przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału.

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie (wydawnictwie) urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (osiemnaście miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwanaście miesięcy).

Do 17 października 1999 Sejm mógł odrzucić większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności ustaw uchwalonych przed wejściem w życie Konstytucji z 1997 roku. Nie dotyczyło to orzeczeń wydanych w następstwie pytań prawnych do Trybunału.

edytuj Kompetencje Trybunału

Zakres działania Trybunału określa Konstytucja. Do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego należy:

edytuj Kontrola norm

Podstawowym zadaniem Trybunału jest kontrola normatywnych aktów prawnych: ustaw, umów międzynarodowych oraz innych przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe.

Kontrolę norm dzieli się na kontrolę prewencyjną (określaną też kontrolą a priori) i kontrolę następczą (kontrola a posteriori). Pierwsza, wprowadzona w 1989 roku, ogranicza się do kontroli na podstawie wniosku Prezydenta RP i może się odnosić tylko do ustaw już uchwalonych przez Sejm i Senat i przedstawionych Prezydentowi do podpisu oraz do umów międzynarodowych przedstawionych Prezydentowi do ratyfikacji.

Większe znaczenie ma kontrola następcza. Konstytucyjność aktu normatywnego może zakwestionować niemal każdy organ konstytucyjny państwa - jest to tzw. inicjatywa powszechna. Inicjatywa szczególna pozwala na kwestionowanie tylko takich aktów normatywnych, których treść dotyczy zakresu działania wnioskodawcy. W tym przypadku wnioskodawcą może być określona liczba podmiotów: np. organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, ogólnokrajowe organy związków zawodowych czy Krajowa Rada Sądownictwa. Kontrola normy prawnej może też być zainicjowana skargą konstytucyjną.

Istnieje też możliwość formułowania tzw. pytań prawnych (jest to tzw. inicjatywa konkretna w odróżnieniu od inicjatywy abstrakcyjnej). Z wnioskiem o rozstrzygnięcie kwestii, czy dany przepis prawny jest zgodny z konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami, może zwrócić się każdy sąd, jeżeli zależy od tego rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed tym sądem.

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym przewiduje w art. 42 trzy kryteria kontroli. Są to:

edytuj Składy orzekające Trybunału

Sala rozpraw

Trybunał Konstytucyjny orzeka:


Rozpoznanie sprawy w pełnym składzie wymaga udziału co najmniej dziewięciu sędziów Trybunału; rozprawie przewodniczy Prezes lub Wiceprezes Trybunału, a w razie przeszkód w przewodniczeniu przez te osoby – najstarszy wiekiem sędzia Trybunału.
Sędziów do składu orzekającego (pięcio- lub trzyosobowego) Trybunału, w tym przewodniczącego składu i sędziego sprawozdawcę z uwzględnieniem kolejności wpływu spraw, wyznacza Prezes Trybunału.

edytuj Sygnatury akt oznaczające rodzaj spraw rozpatrywanych przez Trybunał

edytuj Dane dot. działalności orzeczniczej Trybunału od 1997 r.

Podmioty inicjujące postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym zakończone wyrokiem w sprawach rozpoznanych od wejścia w życie Konstytucji z 1997 r. do końca 2006 r.

Podmiot 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Razem
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
w trybie kontroli prewencyjnej ustaw		 0 4 5 0 5 1 2 2 3 1 23
Marszałek Sejmu 0 0 0 1 0 0 1 0 0 0 2
Marszałek Senatu 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 1
Prezes Rady Ministrów 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Grupa posłów 0 2 2 3 1 6 6 8 9 5 42
Grupa senatorów 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1
Prokurator Generalny 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 3
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego 0 0 0 0 0 0 0 1[1] 1 3[2] 5
Prezes Najwyższej Izby Kontroli 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 1
Rzecznik Praw Obywatelskich 6 12 14 16 11 14 14 19 14 19 139
Krajowa Rada Sądownictwa 0 0 1 1 0 0 0 1 1 0 4
Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego 2 11 7 13 20 11 19 6 11 10 110
Organy związków zawodowych i organizacje zawodowe 5 5 8 3 8 3 6 2 8 8 56
Organizacje pracodawców 0 0 1 1 4 4 1 1 0 1 13
Kościoły i inne związki wyznaniowe 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 2
Sąd Najwyższy
w trybie pytań prawnych		 0 0 0 1 0 0 2 0 1 0 4
Naczelny Sąd Administracyjny
w trybie pytań prawnych		 0 1 4 2 5 5 5 3 2 0 27
Inne sądy
w trybie pytań prawnych		 0 0 7 7 8 18 12 13 20 29 114
Osoby fizyczne
w trybie skargi konstytucyjnej		 0 1 8 13 19 18 20 28 34 34 175
Osoby prawne
w trybie skargi konstytucyjnej		 0 0 2 1 0 0 3 9 8 10 33
Sąd Okręgowy w Warszawie
w sprawie kontroli statutu partii politycznej		 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 1
Suma: 13 36 59 64 81 80 92 93 116 121 755

Źródło: Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2005 r., Warszawa 2006 (Sejm V kad., druk nr 516), s. 110-111; Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2006 r., Warszawa 2007 (Sejm V kad., druk nr 1618), s. 111.

Rodzaje rozstrzygnięć zawartych w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego w latach 1998-2005[3]

Orzeczenie, że badany przepis: 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
– jest zgodny z wzorcem kontroli 36 10 29 72 81 63 66 102
– jest niezgodny z wzorcem kontroli 16 25 25 29 36 15 60 71
– w zakresie, w jakim zawiera określone unormowanie – jest zgodny z wzorcem kontroli 4 6 2 7 11 15 14 9
– w zakresie, w jakim zawiera określone unormowanie – jest niezgodny z wzorcem kontroli 5 13 15 9 14 13 30 23
– w zakresie, w jakim nie zawiera określonego unormowania – jest zgodny z wzorcem kontroli 0 0 0 0 1 1 0 1
– w zakresie, w jakim nie zawiera określonego unormowania – jest niezgodny z wzorcem kontroli 1 1 1 2 2 3 2 8
– rozumiany, jako… – jest zgodny z wzorcem kontroli 0 6 9 8 1 4 0 1
– rozumiany, jako… – jest niezgodny z wzorcem kontroli 0 0 1 0 1 1 0 0
– nie jest niezgodny z wzorcem kontroli
(nieadekwatność wzorca kontroli powoływanego przez inicjatora postępowania)		 25 35 38 45 52 46 38 56
Liczba wyroków, w tym: 33 52 52 64 61 70 79 92
– wyroki, w których zastosowano odroczenie utraty mocy obowiązującej 2 5 7 4 8 6 13 12
– wyroki, w których sentencji zawarte jest wskazanie co do praktycznych skutków orzeczenie o niekonstytucyjności przepisu 0 0 0 0 1 1 4 1

Źródło: Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2005 r., Warszawa 2006 (Sejm V kad., druk nr 516), s. 112.

Rodzaje rozstrzygnięć zawartych w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego w 2006 r.[4]

Orzeczenie, że badany przepis: Liczba wyroków
– jest zgodny z wzorcem kontroli 61
– jest niezgodny z wzorcem kontroli 25
– w zakresie – jest zgodny z wzorcem kontroli 12
– w zakresie – jest niezgodny z wzorcem kontroli 23
– jako przepis odsyłający ... do przepisów ... jest zgodny z wzorcem kontroli 1
– rozumiany, jako… – jest zgodny z wzorcem kontroli 1
– rozumiany, jako… – jest niezgodny z wzorcem kontroli 1
– nie jest niezgodny z wzorcem kontroli
(nieadekwatność wzorca kontroli powoływanego przez inicjatora postępowania)		 42
– w części ... – jest zgodny z wzorcem kontroli 2
– w części ... – jest niezgodny zgodny z wzorcem kontroli 5
– przez to, że ... – jest niezgodny z wzorcem kontroli 3
– jest niezgodny z ... a przez to z ... 1
– nie jest niezgodny z ... a tym samym jest zgodny 1
– nie wyłączający obowiązku ... jest zgodny z wzorcem kontroli 1
Liczba wyroków, w tym: 104
– wyroki, w których zastosowano odroczenie utraty mocy obowiązującej 14
– wyroki, w których sentencji zawarte jest wskazanie co do praktycznych skutków orzeczenie o niekonstytucyjności przepisu 2

Źródło: Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2006 r., Warszawa 2007 (Sejm V kad., druk nr 1618), s. 112.

edytuj Prezesi Trybunału Konstytucyjnego

Lp. Okres pełnienia funkcji Imię i nazwisko Okres zasiadania w Trybunale
1. od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 prof. Alfons Klafkowski od 1 XII 1985 do 1 XII 1989
2. od 1 XII 1989 do 19 XI 1993 [5] prof. Mieczysław Tyczka od 1 XII 1989 do 1994
3. od 19 XI 1993 [6] do 1 XII 1997 prof. Andrzej Zoll od 1 XII 1989 do 1 XII 1997
od 1 XII 1997 do 6 I 1998 vacat
4. od 6 I 1998[7] do 5 XI 2006 prof. Marek Safjan od 5 XI 1997 do 5 XI 2006
5. od 6 XI 2006[8] do 25 VI 2008 Jerzy Stępień od 25 VI 1999 do 25 VI 2008
6. od 26 VI 2008[9] dr Bohdan Zdziennicki od 2 XII 2001

edytuj Wiceprezesi Trybunału Konstytucyjnego

Lp. Okres pełnienia funkcji Imię i nazwisko Okres zasiadania w Trybunale
1. od 1 XII 1985 do 1 XII 1993 prof. Leonard Łukaszuk od 1 XII 1985 do 1 XII 1993
2. od 1 XII 1993 do 1 XII 2001 prof. Janusz Trzciński od 1 XII 1993 do 1 XII 2001
3. od 2 XII 2001 do 1 XII 2006 prof. Andrzej Mączyński od 1 XII 1997 do 1 XII 2006
4. od 2 XII 2006 Janusz Niemcewicz od 2 III 2001

edytuj Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego[10]

Lp. Okres zasiadania w Trybunale Imię i nazwisko Pełnione funkcje w Trybunale
1. od 1 XII 1985 do 17 VI 1986 prof. Henryk de Fiumel [11]
2. od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 prof. Kazimierz Buchała
3. od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 prof. Natalia Gajl
4. od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 dr Adam Józefowicz
5. od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 dr Andrzej Kabat
6. od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 prof. Alfons Klafkowski od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 Prezes TK
7. od 1 XII 1985 do 1 XII 1989 prof. Stanisław Pawela
8. od 1 XII 1985 do 1 XII 1993 dr Czesław Bakalarski
9. od 1 XII 1985 do 1 XII 1993 prof. Kazimierz Działocha
10. od 1 XII 1985 do 1 XII 1993 prof. Henryk Groszyk
11. od 1 XII 1985 do 1 XII 1993 prof. Leonard Łukaszuk od 1 XII 1985 do 1 XII 1993 Wiceprezes TK
12. od 1 XII 1985 do 1 XII 1993 Remigiusz Orzechowski
13. od 1986 do 1 XII 1993 Maria Łabor-Soroka [12]
14. od 1 XII 1989 do 1992 Antoni Filcek [13]
15. od 1 XII 1989 do 1994 prof. Mieczysław Tyczka [14] od 1 XII 1989 do 19 XI 1993 Prezes TK [15]
16. od 1 XII 1989 do 27 V 1995 prof. Janina Zakrzewska[16]
17. od 1 XII 1989 do 1 XII 1997 prof. Tomasz Dybowski
18. od 1 XII 1989 do 1 XII 1997 prof. Wojciech Łączkowski
19. od 1 XII 1989 do 1 XII 1997 prof. Andrzej Zoll od 19 XI 1993 do 1 XII 1997 Prezes TK
20. od 19 II 1993 do 19 II 2001 Ferdynand Rymarz
21. od 1 XII 1993 do 1998 prof. Błażej Wierzbowski [17]
22. od 1 XII 1993 do 1999 prof. Wojciech Sokolewicz [18]
23. od 1 XII 1993 do 1 XII 2001 prof. Zdzisław Czeszejko-Sochacki
24. od 1 XII 1993 do 1 XII 2001 prof. Lech Garlicki
25. od 1 XII 1993 do 1 XII 2001 Stefan J. Jaworski
26. od 1 XII 1993 do 1 XII 2001 prof. Janusz Trzciński od 1 XII 1993 do 1 XII 2001 Wiceprezes TK
27. od 27 V 1994 do 27 V 2002 prof. Krzysztof Kolasiński
28. od 21 VII 1995 do 21 VII 2003 Jadwiga Skórzewska-Łosiak
29. od 5 XI 1997 do 5 XI 2006 prof. Teresa Dębowska-Romanowska
30. od 5 XI 1997 do 5 XI 2006 prof. Marek Safjan od 6 I 1998 do 5 XI 2006 Prezes TK
31. od 5 XI 1997 do 5 XI 2006 prof. Marian Zdyb
32. od 1 XII 1997 do 1 XII 2006 Wiesław Johann
33. od 1 XII 1997 do 1 XII 2006 prof. Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
34. od 1 XII 1997 do 1 XII 2006 prof. Andrzej Mączyński od 2 XII 2001 do 1 XII 2006 Wiceprezes TK
35. od 18 XII 1998 do 18 XII 2007 prof. Jerzy Ciemniewski
36. od 25 VI 1999 do 25 VI 2008 Jerzy Stępień od 6 XI 2006 do 25 VI 2008 Prezes TK
37. od 2 III 2001 Janusz Niemcewicz od 2 XII 2006 Wiceprezes TK
38. od 2 XII 2001 prof. Marian Grzybowski
39. od 2 XII 2001 prof. Marek Mazurkiewicz
40. od 2 XII 2001 prof. Mirosław Wyrzykowski
41. od 2 XII 2001 dr Bohdan Zdziennicki od 26 VI 2008 Prezes TK
42. od 28 V 2002 prof. Ewa Łętowska
43. od 22 VII 2003 prof. Adam Jamróz
44. od 6 XI 2006 doc. Maria Gintowt-Jankowicz
45. od 6 XI 2006 Wojciech Hermeliński
46. od 6 XI 2006 Marek Kotlinowski
47. od 2 XII 2006 prof. Zbigniew Cieślak
48. od 8 XII 2006 prof. Teresa Liszcz [19]
49. od 8 XII 2006 do 12 III 2007 Lidia Bagińska [20][21]
50. od 27 IV 2007 prof. Mirosław Granat [22]
51. od 19 XII 2007 prof. Andrzej Rzepliński [23]
52. od 26 VI 2008 prof. Stanisław Biernat

edytuj Akty prawne dotyczące Trybunału Konstytucyjnego

# Akt prawny Data wejścia w życie Data uchylenia Uwagi
1 Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 22 lipca 1952 r.

(w brzmieniu nadanym przez Ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej – Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 83)

 22 lipca 1952 17 października 1997 Przepisy dotyczące Trybunału weszły w życie 6 kwietnia 1982 r.
1a Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym

(Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 98, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1989 r. Nr 34, poz. 178 i Nr 73, poz. 436, z 1990 r. Nr 3, poz. 16, Nr 6, poz. 35 i Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 7, poz. 24 i Nr 83, poz. 371, z 1993 r. Nr 47, poz. 213, z 1994 r. Nr 122, poz. 593, z 1995 r. Nr 13, poz. 59, z 1996 r. Nr 77, poz. 367 oraz z 1997 r. Nr 98, poz. 604)
(tekst jednolity: Dz. U. z 1991 r. Nr 109, poz. 470)

Uchwały wykładnicze TK:

  • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 1991 r., sygn. akt W 2/91 (Dz. U. z 1991 r. Nr 112, poz. 490; poz. 490; OTK 1991, poz. 20)
  • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 października 1993 r., sygn. akt W 6/93 (Dz. U. Nr 105, poz. 491; OTK 1993, cz. II, poz. 51)
  • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 listopada 1994 r., sygn. akt 10/94 (Dz. U. Nr 132, poz. 684; OTK 1994, cz. II, poz. 48)
  • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 1995 r., sygn. akt W 9/94 (Dz. U. Nr 39, poz. 198; OTK 1995, cz. I, poz. 20) — tzw. "wykładnia wykładni"
  • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 1995 r., sygn. akt W 19/94 (Dz. U. Nr 78, poz. 396; OTK 1995, cz. I, poz. 23)
  • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 1995 r., sygn. akt W 1/95 (Dz. U. Nr 111, poz. 539; OTK ZU 1995, nr 1, poz. 5)
 1 stycznia 1986 17 października 1997 Art. 32 i 34 (w brzmieniu pierwotnym) weszły w życie 14 maja 1985 r.
1b Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 31 lipca 1985 r. w sprawie szczegółowego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

(Dz. U. z 1985 r. Nr 39, poz. 184 oraz Dz. U. z 1995 r. Nr 2, poz. 7)

 1 stycznia 1986 17 października 1997
1c Uchwała Trybunału Konstytucyjnego w pełnym składzie z dnia 23 czerwca 1993 r. w sprawie Regulaminu czynności Trybunału Konstytucyjnego

(nie publ.)

 23 czerwca 1993 (?) 7 listopada 1997
2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. 17 października 1997 Obowiązuje
2a Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

(Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 i Nr 106, poz. 1149 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1417)

 17 października 1997 Obowiązuje
2b Uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 1997 r. w sprawie regulaminu Trybunału Konstytucyjnego

(M.P. z 1997 r. Nr 81, poz. 788, M.P. z 1998 r. Nr 11, poz. 191, M.P. z 2000 r. Nr 17, poz. 390, M.P. z 2001 r. Nr 35, poz. 567 oraz M.P. z 2005 r. Nr 40, poz. 542)
(tekst jednolity: M.P. z 2001 r. Nr 41, poz. 668)

 7 listopada 1997 19 listopada 2006
2c Uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2006 r. w sprawie Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego

(M.P. z 2006 r. Nr 72, poz. 720)

 19 listopada 2006 Obowiązuje

edytuj Wybrane orzeczenia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lista orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Przypisy

  1. ↑ Wniosek złożony wspólnie z Rzecznikiem Praw Obywatelskich (sprawa o sygn. K 4/03).
  2. ↑ Jeden wniosek został złożony wspólnie z Rzecznikiem Praw Obywatelskich (sprawa o sygn. K 37/04)
  3. ↑ Liczba wyroków jest mniejsza od badanych przepisów, gdyż jeden wyrok mógł dotyczyć kilku przepisów.
  4. ↑ Liczba wyroków jest mniejsza od badanych przepisów, gdyż jeden wyrok mógł dotyczyć kilku przepisów.
  5. ↑ W związku ze złożoną rezygnacją, Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 maja 1993 r. w sprawie odwołania Prezesa Trybunału Konstytucyjnego (M.P. Nr 28, poz. 290) odwołany ze stanowiska z chwilą wyboru nowego Prezesa TK.
  6. ↑ W związku z rezygnacją poprzednika w trakcje kadencji, Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 listopada 1993 r. w sprawie wyboru Prezesa Trybunału Konstytucyjnego (M.P. Nr 62, poz. 558) powołany na stanowisko Prezesa TK.
  7. ↑ Monitor Polski z 1998 r. Nr 1 poz. 2
  8. ↑ Monitor Polski z 2006 r. Nr 80 poz. 804
  9. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 53, poz. 470
  10. ↑ Zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 34 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 22, poz. 98, z późn. zm.) Sejm wybrał w 1985 roku połowę pierwszego składu Trybunału na okres czterech lat, a połowę na okres ośmiu lat. Kadencja sędziego Trybunału Konstytucyjnego trwała osiem lat. Od 1997 roku — tj. z wejściem w życie obowiązującej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. — kadencja sędziego Trybunału trwa dziewięć lat. Na mocy art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z późn. zm.) "Kadencja sędziów Trybunału wybranych na podstawie art. 15 ust. 2 i 4 oraz art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym trwa osiem lat od chwili wyboru".
  11. ↑ Zmarł.
  12. ↑ Wybrana w miejsce Henryka de Fiumel.
  13. ↑ Zrezygnował.
  14. ↑ Zrezygnował.
  15. ↑ Zrezygnował.
  16. ↑ Zmarła.
  17. ↑ Zrezygnował.
  18. ↑ Zrezygnował.
  19. ↑ Złożyła ślubowanie i podjęła obowiązki sędziego 29 grudnia 2006 r.
  20. ↑ Złożyła ślubowanie i podjęła obowiązki sędziego 6 marca 2007 r.
  21. ↑ Zrezygnowała.
  22. ↑ Złożył ślubowanie i podjął obowiązki sędziego 8 maja 2007 r.
  23. ↑ Złożył ślubowanie i podjął obowiązki sędziego 14 stycznia 2008 r.

edytuj Wybrana literatura

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

nastolatki - analiza swot - prace magisterskie - informacje IT - prace licencjackie Motoryzacja forum informatyczne ofukane kartki cv kelly-clarkson teksty apteka zdrowie host groene energieAligatory | Antylopa | Bobry | Rekiny | Świnka Morska | Szczury | Ważka | Wilk | List Motywacyjny | zobacz zwierzęta z afryki z całego świata | Pozytywizm | Jądro ciemności | Szatan z siódmej klasy | Super Farma ze zwierzetami | Adam Mickiewicz