Niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) - każde zaburzenie stanu zdrowia, jakie występują po szczepieniu. Mogą one być wynikiem indywidualnej reakcji organizmu człowieka szczepionego na podanie szczepionki, błędu podania szczepionki, złej jej jakości bądź zjawisk od szczepienia niezależnych, a tylko przypadkowo pojawiających się po szczepieniu.
Można rozróżnić trzy rodzaje NOP:
1. odczyny miejscowe np.:
- obrzęk, zaczerwienienie i bolesność
- sącząca się przetoka nad węzłem chłonnym
- ropień bakteryjny bądź jałowy
- powiększenie węzłów chłonnych
2. odczyny ze strony ośrodkowego układu nerwowego np.:
- encefalopatia
- drgawki
- poliomyelitis poszczepienne wywołane wirusem szczepionkowym (porażenie lub niedowład wiotki z objawami utrzymującymi się 60 lub więcej dni)
- zapalenie mózgu
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- zespół Guillain-Barre (symetryczny niedowład o ostrym początku, gwałtownie postępujący z zaburzeniami czucia)
3. inne niepożądane odczyny poszczepienne np.:
- bóle stawowe
- wstrząs anafilaktyczny - natychmiast po podaniu szczepionki
- gorączka powyżej 39°C
- epizod hipotensyjno-hiporeaktywny (jest to charakterystyczny stan po szczepieniu DTP, w którym niemowlę przez pewien okres czasu (10 minut do 36 godzin) ma obniżone ciśnienie tętnicze (stany hipotonii do zapaści naczyniowej włącznie), obniżone napięcie mięśniowe, nie przyjmuje posiłków i nie nawiązuje kontaktów z otoczeniem);
- nieutulony ciągły płacz tzw. krzyk mózgowy (utrzymujący się powyżej 3 godzin płacz lub krzyk o znacznym nasileniu i wysokim tonie, pojawiający się przeważnie 6-18 godzin po szczepieniu),
- uogólnione zakażenie prątkiem BCG
- małopłytkowość,
- posocznica, w tym wstrząs septyczny,
- zapalenie jąder
- zapalenie ślinianek
W Polsce lekarz ma obowiązek zgłosić niepożądane odczyny poszczepienne.
edytuj Bibliografia
- Martin Hirte, Impfen – Pro & Contra, wyd. Kanur, München 2005, ISBN 3-426-87242-0
- Wolfgang Goebel, Michaela Glöckler, Kindersprechstunde, wyd. Urachhaus, Stuttgart 1991, ISBN 3-87838-395-9
- Bożena Panasiuk, Danuta Prokopowicz, Czy szczepienia są bezpieczne? Nowa Pediatria nr 46, 4/2006
edytuj Źródła
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych
